چنين ادعاهايي در همه زمينهها به چشم ميخورد و بيش از هر كس محققان و پژوهشگران واقعي كشور بزرگ و فرآيند توسعه علمي را با مشكل مواجه ميكند.
دامنه وسيع چنين اختراعاتي چند وقتي است كه به حوزه نانو هم وارد شده و به نوعي اضافه كردن پيشوند نانو به هر آنچه كه بتوان فكر كرد، از نانومواد ونانو حسگرها گرفته تا ساخت نانو رباتها بهانهاي شده تا برخي مخترعنماها حتي بدون آنكه درك درستي از اين فناوري داشته باشند مدعي ساخت محصولات جديدي شوند كه با آخرين تكنولوژيهاي روز دنيا ساخته شدهاند.
از زمانيكه اولين جرقه فناوري نانو در سال 1959 توسط ريچارد فاينمن طي يك سخنراني با عنوان «فضاي زيادي در سطوح پايين وجود دارد» زده شد تا كنون افراد زيادي دست به كار شده اند تا به اين نظريه جامه عمل بپوشانند. براساس اين نظريه، پيش بيني شده بود كه در آيندهاي نزديك بتوانيم مولكولها و اتمها را به صورت مستقيم دستكاري كنيم. خوشبختانه اين تصور زودتر از آنچه تصور ميشد تحقق يافت و در حال حاضر ما تبلور حضور اين فناوري را در عرصههاي مختلف علمي دنيا شاهد هستيم. اما آنچه در اين ميان اهميت دارد وشايد با وجوديكه مبناي اصلي اين فناوري است كمتر مورد توجه عموم قرار ميگيرد اين است كه نانو در واقع واژهاي است كلي كه به تمام فناوريهاي پيشرفته در عرصه كار با مقياس نانو اطلاق ميشود و معمولاً منظور از مقياس نانو، ابعادي در حدود يك نانومتر تا 100 نانومتر است و بايد به خاطر داشت كه يك نانومتر يك ميليارديوم متر. كار كردن در چنين فضايي نياز به تجهيزات پيشرفته و مدرني دارد كه اگر چه تعدادي از مراكز پژوهشي كشور به آنها مجهزند اما در اختيار افراد عادي قرار ندارد. براي آنكه كسي بتواند در زمينه نانوفناوري دست به نوآوري بزند لازم است مانند هر رشته و فناوري ديگري جريانها و روندهاي علمي موجود در اين حوزه را بشناسد كه مستلزم سالها تحصيل خواهد بود. اين امكانات و آن تجربه و تخصص همان چيزي است كه مخترعنماها بدون در اختيار داشتن آنها گاه ادعاهاي عجيب و غريبي را مطرح ميكنند و بايد مواظب بود به دام آنها نيفتيم.
بهاره صفوي / گروه دانش